Winkels zetten meer om, maar merk je dat in je maandbudget?

Op 3 augustus 2026 meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek dat de detailhandel in juni 2,9 procent meer omzette dan een jaar eerder. Goed nieuws voor winkeliers, zou je zeggen. Maar misschien herken je het gevoel dat jouw maandbudget helemaal niet ruimer aanvoelt. Hoe kunnen winkels meer binnenhalen terwijl jij aan het einde van de maand nog steeds scherp moet rekenen? Het antwoord zit in wat die omzetcijfers wel en niet vertellen.

Omzet en volume zijn twee verschillende dingen

Het CBS maakt onderscheid tussen omzet en volume. Omzet is het totale bedrag dat winkels ontvangen. Volume is de hoeveelheid producten die echt verkocht is. In juni 2026 was de omzet van de detailhandel 2,9 procent hoger dan een jaar eerder, terwijl het verkoopvolume 2,5 procent hoger lag. Dat verschil betekent dat een deel van de extra omzet uit hogere prijzen komt en niet uit meer verkochte spullen. Zonder correctie voor de samenstelling van koopdagen was de omzet zelfs 4,3 procent hoger dan in juni 2025, maar die correctie is er juist om maanden eerlijk met elkaar te kunnen vergelijken.

De verschillen per soort winkel zijn groot

Achter dat ene groeicijfer gaan flinke verschillen schuil. Winkels in voedings- en genotmiddelen zetten 2,5 procent meer om. Supermarkten kwamen uit op 2,7 procent meer omzet en speciaalzaken op bijna 1 procent. Non-food groeide met 3,1 procent, maar binnen die groep liep het sterk uiteen. Winkels in consumentenelektronica en witgoed noteerden 6,3 procent meer omzet en drogisterijen 4,5 procent. Winkels in meubels en woninginrichting zagen de omzet juist met 0,5 procent dalen, en bij schoenen en lederwaren was de omzet 4,6 procent lager dan een jaar eerder.

Online ging het hard. Daar werd 7,5 procent meer omgezet dan een jaar eerder. Multichannelers, winkels met zowel een fysieke winkel als een webshop, zetten online bijna 10 procent meer om. Webwinkels met verkoop als hoofdactiviteit groeiden bijna 6 procent, en bij online consumentenelektronica was de stijging 9,0 procent.

Wat zegt dit over jouw huishouden?

Die landelijke cijfers zeggen op zichzelf weinig over jouw situatie. Omzetcijfers zijn de optelsom van alle kassabonnen in Nederland en vertellen niets over wat er in jouw boodschappenmandje ligt. Het Nibud schrijft dat de werkelijke uitgaven van een huishouden afhangen van het inkomen. Een huishouden met een hoger inkomen geeft meer geld uit aan voeding, en andere uitgaven hebben invloed op wat je aan voeding kunt besteden. Wie hoge woonlasten heeft, houdt minder over voor de boodschappen.

Het Nibud rekent voor wat gezonde voeding minimaal kost als je dagelijks boodschappen doet. Voor een alleenstaande is dat 63,03 euro per week en 273,13 euro per maand. Voor een stel is het 114,59 euro per week en 497,92 euro per maand. Een stel met twee kinderen van 8 en 13 jaar komt uit op 146,47 euro per week en 636,47 euro per maand. Die bedragen staan op de Nibud-pagina over huishoudelijke uitgaven, bijgewerkt op 11 juni 2026.

Een rekenvoorbeeld met de supermarktcijfers

Stel dat zo'n gezin met twee kinderen precies die minimale 636,47 euro per maand aan boodschappen uitgeeft, en stel dat die uitgaven meegroeien met de 2,7 procent omzetgroei van supermarkten. Dan gaat het om 636,47 keer 0,027, oftewel 17,19 euro per maand. Op jaarbasis is dat 206,28 euro. Let wel, dit is alleen een rekenvoorbeeld. De CBS-cijfers zijn omzetcijfers van supermarkten en geen persoonlijk boodschappenmandje. Jouw uitgaven kunnen harder of juist minder hard stijgen, afhankelijk van wat je koopt en waar je koopt.

Zelf narekenen wat er bij jou binnenkomt en uitgaat

Of jouw budget knelt, zie je pas als je je eigen cijfers op een rij zet. Met de tool financieel plan maken zet je je inkomsten en vaste lasten onder elkaar en zie je hoeveel er maandelijks overblijft voor boodschappen en andere huishoudelijke uitgaven. Weet je niet precies wat er netto binnenkomt, dan kun je eerst je nettoloon berekenen. Met die twee bedragen naast elkaar zie je meteen het verschil tussen het landelijke nieuws en jouw eigen situatie.

Waar je op kunt letten

Het Nibud schrijft dat een weekplanning en op een vast moment in de week boodschappen doen handiger is dan dagelijks boodschappen doen. Ook de buffer voor onverwachte kosten hoort bij het huishoudboekje. Volgens het Nibud heeft iedereen wel eens plotselinge, grote uitgaven die in een keer betaald moeten worden. Denk hierbij aan een kapotte wasmachine, een dure autoreparatie of meer zorgkosten dan verwacht. Met een buffer kun je zulke kosten zonder problemen betalen, en hoeveel buffer nodig is verschilt per huishouden. De BufferBerekenaar van het Nibud berekent een persoonlijke Adviesbuffer op basis van je huishoudsituatie. Voor het invullen heb je bankafschriften en het bedrag aan spaargeld nodig. Sparen is in Nederland heel gewoon, volgens het Nibud spaart 88 procent van de huishoudens (cijfer uit 2024).