Studieschuld extra aflossen of je geld laten staan?
Extra aflossen op je studieschuld scheelt rente, maar verlaagt niet altijd direct je maandlast. Zo werkt de afweging met buffer, sparen en hypotheek in 2026.
Er blijft elke maand geld over en je studieschuld staat er nog. Los je dan extra af bij DUO, of laat je dat geld op je spaarrekening staan? In 2020, 2021 en 2022 was de rente op studieschulden 0 procent en kostte de schuld niets. In 2026 is dat anders. Bij de terugbetalingsregels van SF35 is de rente 2,33 procent en bij SF15 2,29 procent, blijkt uit het renteoverzicht van DUO. Extra aflossen levert daardoor weer een rentevoordeel op, alleen is rente maar één kant van de afweging. Je maandlast, je hypotheekruimte en je buffer spelen ook mee.
Eerst het wettelijk maandbedrag, dan je draagkracht
Hoeveel je per maand moet terugbetalen, hangt af van de hoogte van je schuld, de duur van de aflosfase en de rente. DUO berekent eerst het wettelijk maandbedrag. Daarna kijkt DUO naar je inkomen en dat van een eventuele partner, en berekent hoeveel je per maand kunt terugbetalen. Dat heet draagkracht. DUO stelt die ieder kalenderjaar opnieuw vast.
Is je draagkracht lager dan het wettelijk maandbedrag, dan betaal je het lagere bedrag. Is je draagkracht hoger, dan betaal je gewoon het wettelijk maandbedrag. Meer betalen mag altijd. De aflosfase duurt maximaal 15 of 35 jaar, afhankelijk van welke terugbetalingsregels voor jou gelden. Voor een alleenstaande zonder kinderen gelden in 2026 deze grenzen:
SF35: je betaalt nooit meer dan 4 procent van je inkomen boven de vrijstelling van 26.819,42 euro, en je betaalt pas als je draagkracht hoger is dan 5 euro per maand.
SF15: je betaalt nooit meer dan 12 procent van je inkomen boven de vrijstelling van 22.528,31 euro.
Voor je vermogen is één regel belangrijk. Betaal je naar draagkracht, dan daalt je schuld minder snel en betaal je in totaal meer rente. Blijft er na de aflosperiode nog schuld over, dan wordt die kwijtgescholden.
Wat extra aflossen doet met de rente
Je mag altijd meer aflossen dan het vastgestelde maandbedrag. In Mijn DUO kun je met iDEAL of Wero een extra betaling doen, en je kunt daar ook zelf je maandbedrag verhogen. Door extra af te lossen wordt je schuld lager, waardoor je in totaal minder rente betaalt.
Hoeveel dat scheelt, hangt af van je rentepercentage. DUO zet de rente vanaf de start van de aanloopfase telkens voor 5 jaar vast, dus het percentage wijzigt maar eens in de 5 jaar. Wie in 2020 stopte met een hbo-opleiding, had in het voorbeeld van DUO van januari 2021 tot en met december 2025 een rente van 0 procent. Vanaf januari 2026 begint voor die groep een nieuwe rentevaste periode, bij SF35 met 2,33 procent, en die geldt 5 jaar tot en met december 2030.
Rente op studieschulden, SF35, 2020 tot en met 2026
Rentepercentages volgens DUO. Van 2020 tot en met 2022 was de rente 0 procent.
2020
0
2021
0
2022
0
2023
0
2024
3
2025
3
2026
2
Bij 0 procent rente leverde extra aflossen geen rentevoordeel op. Bij 2,33 procent ligt dat anders. Elke 10.000 euro schuld kost bij dat percentage 233 euro rente per jaar. Hoe eerder de schuld daalt, hoe minder rente er in totaal overheen gaat. Met studieschuld berekenen reken je na hoe jouw schuld, looptijd en rente uitpakken.
Waarom je maandlast niet vanzelf daalt
Minder schuld betekent niet automatisch een lager maandbedrag. Betaal je naar draagkracht, dan is je maandbedrag gekoppeld aan je inkomen, en een lagere schuld verandert daar niet direct iets aan. De extra aflossing verlaagt dan vooral de totale rente en de kans dat je aan het einde van de looptijd nog schuld hebt.
Daalt het wettelijk maandbedrag wel door je extra aflossing, dan krijg je daarover bericht van DUO. Je kunt DUO ook zelf vragen om een nieuwe berekening van je maandlast. Goed om te weten is dat DUO voor het maandbedrag naar je inkomen van 2 jaar geleden kijkt, het peiljaar. Is je inkomen daarna gedaald, dan kun je vragen om een recenter inkomensjaar als uitgangspunt. En is het maandbedrag te hoog, dan kun je naast een verlaging op basis van je inkomen ook een aflosvrije periode aanvragen, waarin je het aflossen tijdelijk stopzet.
Wat het betekent voor je hypotheekruimte
Een studieschuld verlaagt het bedrag dat je kunt lenen voor een woning. Hypotheekverstrekkers kijken daarbij naar de maandlasten van je studieschuld, niet naar de oorspronkelijke schuld. De Rijksoverheid geeft als voorbeeld dat wie 90 euro per maand aan rente en aflossing betaalt, per maand ook netto 90 euro minder kan lenen voor de hypotheek.
De bank gaat meestal uit van het bedrag dat je maandelijks aan DUO betaalt. Soms rekent de bank met het bedrag dat je zou moeten betalen, bijvoorbeeld in de aanloopfase, als je tijdelijk minder betaalt door je draagkracht, of tijdens een aflosvrije periode. Bij zo'n aflosvrije periode kijken verstrekkers naar het wettelijke maandbedrag dat je eigenlijk zou moeten betalen. Het aflossen tijdelijk stopzetten maakt je hypotheekruimte dus niet groter.
Voor wie een huis wil kopen, telt een extra aflossing daarom pas mee als die ook echt het maandbedrag verlaagt. Gaan je maandlasten omlaag door de extra aflossing, dan houdt de hypotheekverstrekker daar rekening mee. Met hypotheek berekenen zie je hoe je maandlasten en je inkomen doorwerken in wat je kunt lenen.
Aflossen naast je buffer en je spaargeld
Extra aflossen is een keuze over je vermogen. Het geld dat naar DUO gaat, staat niet meer op je spaarrekening, en kom je later krap te zitten, dan kun je het niet zomaar terughalen. Een lagere schuld met een lege buffer kan daardoor knellender uitpakken dan een hogere schuld met geld achter de hand. Hoe die afweging uitvalt, verschilt per situatie en is aan jou.
Er speelt nog iets mee. Blijft er na de aflosperiode schuld over, dan scheldt DUO die kwijt. Wie verwacht de schuld binnen de looptijd nooit helemaal af te lossen, betaalt met extra aflossingen mogelijk een deel terug dat anders zou zijn kwijtgescholden. Ook dat hoort bij de som.
Wil je eerst een buffer of een ander spaardoel opbouwen, dan zie je met spaardoel berekenen hoeveel je daarvoor per maand opzij moet zetten. Zo kun je het rentevoordeel van aflossen naast je eigen spaarplan leggen voordat je een euro extra naar DUO overmaakt.
Dit artikel is algemene informatie en geen financieel advies. Bedragen en regels veranderen; controleer altijd de genoemde bronnen voor je een beslissing neemt.