Hoeveel erfbelasting betaal je in 2026 over een erfenis?

Stel dat iemand overlijdt en hetzelfde bedrag nalaat aan zijn partner, zijn kind en een goede vriend. Alle drie erven ze evenveel, en toch betalen ze straks heel verschillende bedragen aan erfbelasting. Dat komt doordat de Belastingdienst vooral kijkt naar de relatie tussen de erfgenaam en de overledene. Die relatie bepaalt in 2026 hoeveel vrijstelling je krijgt en welk tarief je betaalt over het deel daarboven.

De relatie bepaalt hoeveel vrijstelling je krijgt

Iedereen die erft heeft recht op een vrijstelling. Dat is het deel van de erfenis waarover je geen erfbelasting betaalt. Is de waarde van de erfenis lager dan of gelijk aan de vrijstelling, dan betaal je helemaal geen erfbelasting en hoef je verder niets te rekenen.

De belangrijkste vrijstellingen in 2026, volgens de Belastingdienst:

• Partner, geregistreerde partner of samenwonende partner: 828.035 euro
• Kind, pleegkind of stiefkind: 26.230 euro
• Kleinkind: 26.230 euro
• Achterkleinkind: 2.769 euro
• Ouder: 62.110 euro, en erven beide ouders allebei, dan geldt dit bedrag voor hen samen
• Andere erfgenaam, bijvoorbeeld een zus of een vriend: 2.769 euro

Voor een kind met een beperking geldt in 2026 een hogere vrijstelling van 78.671 euro. Daar zijn wel voorwaarden aan verbonden.

De verschillen tussen de groepen zijn groot. Een partner kan in 2026 een groot deel van een gewone nalatenschap belastingvrij erven, terwijl voor een vriend de grens al bij 2.769 euro ligt.

Daarna komt het tarief, in twee schijven

Blijft er na de vrijstelling een bedrag over, dan betaal je daarover erfbelasting. De volgorde van rekenen is steeds dezelfde. Eerst trek je de vrijstelling van de erfenis af, daarna neem je het percentage uit de tarieftabel. Ook dat percentage hangt af van je relatie tot de overledene, en van de hoogte van het belaste bedrag. In 2026 ligt de schijfgrens bij 158.669 euro.

Tot 158.669 euro betalen de partner en de kinderen 10 procent, kleinkinderen en verdere afstammelingen 18 procent en overige erfgenamen 30 procent. Over het deel vanaf 158.669 euro betalen de partner en de kinderen 20 procent, kleinkinderen en verdere afstammelingen 36 procent en overige erfgenamen 40 procent. Onder kind verstaat de Belastingdienst ook een stiefkind en een pleegkind. Onder overige erfgenamen valt bijvoorbeeld een ander familielid of een vriend.

Rekenvoorbeeld: een kind erft 200.000 euro

Hoe die som in de praktijk uitpakt, laat zich het makkelijkst zien met een voorbeeld. Dit is een rekenvoorbeeld en geen persoonlijk advies.

Een kind erft in 2026 een bedrag van 200.000 euro. De vrijstelling voor een kind is 26.230 euro. Het belaste deel is dan 200.000 euro min 26.230 euro, dus 173.770 euro. Over de eerste 158.669 euro daarvan betaalt het kind 10 procent, dat is 15.866,90 euro. Boven die grens blijft 173.770 euro min 158.669 euro over, dus 15.101 euro. Daarover geldt 20 procent, dat is 3.020,20 euro. In totaal betaalt dit kind 18.887,10 euro erfbelasting.

Vrijstelling
€ 26.230
Belast tegen 10 procent
€ 158.669
Belast tegen 20 procent
€ 15.101

Zou een vriend ditzelfde bedrag erven, dan pakt de som een flink stuk ongunstiger uit. Zijn vrijstelling is maar 2.769 euro en hij valt in de tarieven van 30 en 40 procent. Dezelfde erfenis levert dan dus veel minder op na belasting.

Toeslagen kunnen apart meespelen

Een erfenis kan ook gevolgen hebben buiten de erfbelasting. De Belastingdienst heeft op de pagina over erfbelasting een apart onderdeel over de vraag wat een erfenis betekent voor je toeslag. Hoe dat uitpakt hangt af van je eigen situatie, dus daar zijn geen vaste bedragen voor te geven. Ontvang je een toeslag en verwacht je een erfenis, dan is het verstandig om dat onderdeel door te lezen voordat je conclusies trekt over wat je netto overhoudt.

Zelf narekenen

Wil je weten hoe de som er voor jou uitziet, dan kun je dat narekenen met erfbelasting berekenen. Daarvoor heb je twee gegevens nodig: de waarde van de erfenis en je relatie tot de overledene. De vrijstelling en de tariefschijven van 2026 doen daarna de rest.

Veel mensen die met erfbelasting bezig zijn, kijken ook naar schenken bij leven. Voor schenkingen gelden eigen vrijstellingen en tarieven, en die kun je narekenen met schenkbelasting berekenen. Zet je een ontvangen erfenis daarna op een spaar- of beleggingsrekening, dan telt dat vermogen mee in box 3. Met box 3 vergelijken zie je hoe dat doorwerkt, en met financieel plan zet je je hele vermogenssituatie op een rij.