Vrijwillig eigen risico verhogen, wat is de ruil in 2026?
Het vrijwillig eigen risico verlaagt je zorgpremie, maar verhoogt wat je zelf betaalt bij zorgkosten. Zo werkt de afweging in 2026, met de bedragen erbij.
Een lagere zorgpremie elke maand klinkt prettig. Maar kun je de rekening dragen als je in maart onverwacht in het ziekenhuis belandt? Dat is de vraag achter het vrijwillig eigen risico. Je ruilt een korting op je premie tegen een hoger bedrag dat je zelf betaalt zodra je zorg uit het basispakket gebruikt. Het is geen gratis korting, maar een ruil.
Zo werkt het eigen risico in 2026
Iedereen van 18 jaar of ouder betaalt een verplicht eigen risico voor zorg uit het basispakket. In 2026 is dat 385 euro, zo meldt de Rijksoverheid. De basisverzekering vergoedt zorgkosten pas als die in een heel jaar boven dat bedrag uitkomen. Voor sommige zorg geldt geen eigen risico. Denk hierbij aan de huisarts.
Je kunt het verplichte eigen risico vrijwillig verhogen met 100, 200, 300, 400 of 500 euro. In ruil daarvoor geeft de zorgverzekeraar korting op de maandelijkse premie voor de basisverzekering. Kies je de maximale verhoging van 500 euro, dan komt je totale eigen risico op 885 euro (500 euro vrijwillig plus 385 euro verplicht). Het vrijwillige deel geldt voor dezelfde soorten zorg als het verplichte deel.
Hoeveel korting je krijgt, verschilt per zorgverzekeraar. Er bestaat geen landelijk vast kortingsbedrag. Het aanbod van je eigen verzekeraar is dus het startpunt van de rekensom.
De ruil in bedragen
De afweging wordt duidelijker als je de bedragen naast elkaar zet. Met alleen het verplichte eigen risico betaal je in 2026 maximaal 385 euro zelf. Kies je voor de maximale vrijwillige verhoging, dan kan dat oplopen tot 885 euro. Het verschil is 500 euro extra risico dat jij draagt in plaats van de verzekeraar.
Eigen risico in 2026 bij maximale vrijwillige verhoging
De premiekorting verschilt per zorgverzekeraar en staat daarom niet in de grafiek.
Verplicht eigen risico
€ 385
Vrijwillige verhoging
€ 500
Totaal maximaal
€ 885
De premiekorting staat bewust niet in deze grafiek. Die verschilt per zorgverzekeraar en is daarom geen vast bedrag dat voor iedereen geldt.
Wat dit betekent voor je huishouden
Of de ruil goed uitpakt, hangt af van twee dingen: hoeveel korting jouw verzekeraar geeft en hoeveel zorg je in een jaar gebruikt. Gebruik je geen zorg uit het basispakket, dan houd je de korting volledig over. Beland je in het ziekenhuis, dan betaal je bij een maximaal eigen risico tot 885 euro zelf voordat de verzekering vergoedt.
Vragen die helpen bij de afweging:
Hoe groot is het premievoordeel bij jouw eigen zorgverzekeraar?
Kun je 885 euro betalen als het tegenzit, bijvoorbeeld uit een buffer die je apart hebt gezet?
Verwacht je komend jaar zorg uit het basispakket, zoals een behandeling in het ziekenhuis?
Past het extra risico in je maandbudget?
Het lastige aan deze keuze is dat je de premiekorting zeker weet en je zorggebruik niet. Een buffer maakt dat verschil kleiner. Staat het maximale eigen risico apart, dan raakt een onverwachte zorgrekening je maandbudget niet. Met financieel plan maken zie je hoe zo'n buffer in je totale plaatje past.
Kom je toch voor een hoge rekening te staan, dan kun je volgens de Rijksoverheid bij je zorgverzekeraar een betalingsregeling afspreken en het eigen risico in termijnen betalen. Krijg je zorgtoeslag, dan zit daarin ook een tegemoetkoming voor het eigen risico. Met zorgtoeslag berekenen reken je na waar je aan toe bent.
Wat er verder verandert in 2026
Per 1 januari 2026 wijzigt het basispakket op een paar punten, meldt de Rijksoverheid. Het verplichte eigen risico blijft 385 euro en de eigen bijdrage voor geneesmiddelen blijft maximaal 250 euro. Meekijkconsulten en meedenkadviezen vallen niet meer onder het eigen risico. En je mag in 2026 drie keer per jaar meedoen aan een stoppen-met-roken-programma.
Voor de keuze rond het vrijwillig eigen risico verandert er dus weinig. De bedragen blijven gelijk en de ruil blijft dezelfde. Wat wel kan verschillen, is de korting die verzekeraars bieden. Daarom loont het om de rekensom elk jaar opnieuw te maken met de cijfers van jouw eigen verzekeraar.
Dit artikel is algemene informatie en geen financieel advies. Bedragen en regels veranderen; controleer altijd de genoemde bronnen voor je een beslissing neemt.